รื้อรอดักทราย ความหวังฟื้นฟูชายหาดพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ

มาตรการการรื้อถอนโครงสร้างป้องกันชายฝั่ง เป็นมาตรการที่คนรักทะเลและชายหาดหลายคนอยากเห็นให้เกิดขึ้นจริง กรณีการรื้อถอนรอดักทรายบริเวณชายหาดหน้าพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 3 ตัว จากทั้งหมด 8 ตัวและโครงสร้างป้องกันชายฝั่งรูปแบบอื่นๆ ถือเป็นการรื้อถอนโครงสร้างทางวิศวกรรมชายฝั่งที่แรกของไทย ด้วยความพยามที่จะฟื้นฟูระบบนิเวศชายหาดให้กลับคืนมา

ชายหาดบริเวณหน้าพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ตั้งแต่คลองบังตราใหญ่ ถึง คลองบังตราน้อย มีความยาวชายฝั่ง 1.7 กิโลเมตร โดยตลอดแนวชายหาดเต็มไปด้วยโครงสร้างทางวิศวกรรมชายฝั่ง เช่น รอดักทราย จำนวน 8 ตัว เขื่อนกันคลื่นนอกชายฝั่ง จำนวน 6 ตัว กำแพงกันคลื่นแบบหินเรียงและกำแพงกันคลื่นแบบตั้งตรง นับว่า เป็นพื้นที่ชายฝั่งเล็กๆแต่เต็มไปด้วยโครงสร้างทางวิศวกรรมชายฝั่ง ซึ่งถูกออกแบบและก่อสร้างโดยกรมเจ้าท่า

การก่อสร้างโครงสร้างทางวิศวกรรมต่างๆนานาตลอดแนวชายฝั่งพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ ทำให้ลักษณะทางกายภาพของชายฝั่งเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต ศาลาลงสรงซึ่งสัมผัสน้ำ กลับถูกป้องกันด้วยโครงสร้างป้องกันชายฝั่งไม่มีโอกาสได้เจอน้ำอีกเลย พันธุ์ไม้พื้นถิ่นหายไป ความสัมพันธ์ระหว่างชายฝั่งและทะเลนั้นเปลี่ยนแปลงไปโดยสิ้นเชิง ความพยามในการฟื้นฟูชายหาดให้กลับมาสู่สภาพเดิมโดยการรื้อถอนโครงสร้างชายฝั่งทะเลและการอนุรักษ์พันธุ์พืชชายฝั่งและระบบนิเวศดั้งเดิมของพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ คือความพยามในการฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่งของประเทศไทย

เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2564 คณะกรรมการนโยบายและแผนบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ ได้มีมติที่ประชุมเห็นชอบแนวทางในการฟื้นฟูระบบนิเวศชานฝั่งในพื้นที่พระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ ให้สอดคล้องกับสภาพธรรมชาติ โดยการรื้อถอนรอดักทราย จำนวน 3 ตัว คือ ตัวที่ 3 ตัวที่ 4 และ ตัวที่ 5 ซึ่งตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าของพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ ร่วมกับการใช้มาตรการเสริมอื่นๆที่จำเป็น

มติที่ประชุมดังกล่าว ทำให้กรมเจ้าท่า ในฐานะเจ้าของโครงสร้างป้องกันชายฝั่งที่ได้ดำเนินการไป ได้ตั้งของบประมาณ สำหรับการรื้อถอนรอดักทรายจำนวน 3 ตัว ในปีงบประมาณ 2565 และได้ดำเนินการรื้อถอนรอดักทรายอยู่ในปัจจุบัน

ความพยามในการฟื้นฟูชายหาดและระบบนิเวศชายฝั่งทะเล ด้วยมาตรการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่ไม่มีความจำเป็น หรือ ไม่เหมาะสมต่อชายหาดของพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ นับเป็นก้าวย่างสำคัญในการฟื้นฟูชายหาดของประเทศไทย เพราะตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมาเกือบ 20 ปี สังคมไทยคุ้นเคยกับการใช้โครงสร้างทางวิศวกรรมในการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งและเอาชนะธรรมชาติ จนเกิดความเสียหายต่อชายหาดในหลายพื้นที่ทั่วประเทศไทย บทเรียนของการฟื้นฟูชายหาดพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ จึงเป็นสิ่งที่สังคมไทยจะต้องร่วมกันเรียนรู้และติดตามร่วมกัน

ติดตามการเปลี่ยนแปลงชายหาดพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ ร่วมกันได้ผ่าน www.beachwacththailand.net หรือ ท่านใดผ่านไปเที่ยวพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ สามารถเป็นส่วนหนึ่งในการติดตามชายหาด โดยการทำ Beach Snap เพื่อเก็บข้อมูลภาพถ่ายการเปลี่ยนแปลงชายหาดร่วมกัน