สรุปคำสั่งศาลปกครองสงขลา สั่งคุ้มครองหาดมหาราช จากกำแพงกันคลื่น

กรณีพิพาทโครงการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งหาดมหาราช จังหวัดสงขลา ซึ่งภาคประชาชนได้รวมกันฟ้องคดีตั้งแต่ปี 2564 เพื่อขอให้ศาลปกครองสงขลามีคำพิพากษาเพิกถอนโครงการและคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว หลังจากการยื่นขอคุ้มครองชั่วคราวในครั้งแรกศาลมีคำสั่งยกคำร้องคุ้มครองชั่วคราว แต่ต่อมาผู้ฟ้องได้ยื่นคำร้องคุ้มครองชั่วคราวอีกครั้ง เพื่อคุ้มครองชายหาดมหาราช ในระยะที่ 3 ซึ่งมีสภาพชายหาดสมบูรณ์ไม่มีร่องรอยการกัดเซาะชายฝั่ง

วันที่ 12 ธันวาคม 2566 ศาลปกครองสงขลา มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวพื้นที่ชายหาดมหาราช จากโครงการก่อสร้างกำแพงกันคลื่น ระยะที่ 3 ความยาว 555 เมตร โดยศาลได้มีเหตุผลในการสั่งคุ้มครองชั่วคราวดังนี้

• ปัจจุบันคำขออนุญาตของกรมโยธาธิการและผังเมือง อยู่ในระหว่างการพิจารณาของเจ้าท่า และยังมิได้มีการออกใบอนุญาตให้กรมโยธาธิการแลผังเมือง ปลูกสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่ง ริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์ ระยะที่ 3 พื้นที่ชายฝั่งหาดมหาราช ความยาว 555 เมตร ฉะนั้น จากข้อเท็จจริงที่ปรากฏ เมื่อการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่ ชายฝั่งหาดมหาราช ระยะที่ 3 อยู่ระหว่างการพิจารณาดำเนินการออกใบอนุญาตปลูกสร้างของกรมเจ้าท่า
• คำขอกำหนดมาตรการหรือวิธีการใดๆ เพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อน การพิพากษาของผู้ฟ้องคดีทั้งสามยังได้ความว่า บริเวณพื้นที่ที่จะมีการก่อสร้างโครงการดังกล่าว ในระยะที่ 3 เป็นพื้นที่ชายหาดที่สมบูรณ์ ไม่พบการกัดเซาะชายฝั่ง และเป็นที่ชุมชนชาวประมง มีการใช้พื้นที่ชายหาดเพื่อจอดเรือและขนถ่ายอุปกรณ์ประมง เป็นจุดจอดเรือประมงพื้นบ้าน ขนาดเล็กที่ต้องจอดบนพื้นทราย อีกทั้งกรมโยธาธิการและผังเมือง ไม่ได้แสดงพยานหลักฐานหรือรายงาน วิชาการที่รับรองหรือยืนยันได้ว่า การก่อสร้างตามรูปแบบของกรมโยธาธิการและผังเมืองจะดำเนินการนั้น สามารถป้องกันการกัดเซาะชายหาดได้อย่างแท้จริงและได้ผลดีจริง โดยไม่สร้างความเสียหายและ ส่งผลกระทบต่อพื้นที่หาดทรายบริเวณหน้าเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล รวมทั้งพื้นที่ชายหาดบริเวณ ใกล้เคียงหรือต่อเนื่องที่ไม่ได้สร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลในอนาคต

• การที่กรมโยธาธิการและผังเมือง ได้ยื่นขออนุญาตปลูกสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่ชายฝั่งหาดมหาราช ระยะที่ 3 จึงแสดงให้เห็นได้ว่า กรมโยธาธิการและผังเมือง มีความตั้งใจจะกระทำการซ้ำโดยดำเนินการ ก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่ชายฝั่งหาดมหาราชซึ่งเป็นการ กระทำที่ถูกฟ้องร้องต่อไป และอาจมีผลทำให้ผู้ฟ้องคดีทั้งสามและประชาชนที่อยู่หรือใช้พื้นที่ บริเวณหาดมหาราชได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายต่อไปอีกจากการดำเนินโครงการก่อสร้าง ของกรมโยธาธิการและผังเมือง กรณีจึงมีเหตุเพียงพอที่จะนำมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ ชั่วคราวก่อนการพิพากษาตามคำขอของผู้ฟ้องคดีทั้งสามมาใช้ได้
• ส่วนเงื่อนไขประการที่สามที่ว่า การมีคำสั่งกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาตามที่ ผู้ฟ้องดีทั้งสามขอนั้น จะต้องคำนึงถึงความรับผิดชอบของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ ของรัฐ และปัญหาอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นแก่การบริหารงานของรัฐด้วย เห็นว่า การก่อสร้างเขื่อน ป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่ชายฝั่งหาดมหาราช ระยะที่ 3 ยังอยู่ระหว่างการพิจารณาออกใบอนุญาตก่อสร้าง ดังนั้น การที่ศาลจะ มีคำสั่งกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาตามที่ ผู้ฟ้องคดีร้องขอ จึงมิได้ให้ก่อเกิดปัญหาหรืออุปสรรคใดๆ แก่การบริหารงานของกรมโยธาธิการและผังเมือง และกรมเจ้าท่า

• ตรงกันข้ามหากให้กรมโยธาธิการและผังเมือง ดำเนินโครงการก่อสร้างต่อไปอีกจนแล้ว เสร็จสิ้นโครงการ อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ชุมชน และ ชายหาดซึ่งอาจจะไม่สามารถฟื้นฟูกลับสู่สภาพเดิมได้ อันส่งผลกระทบโดยตรงต่อชุมชนในบริเวณ ชายหาดมหาราชอีกด้วย และในภายหลังหากศาลมีคำพิพากษาให้เพิกถอนโครงการก่อสร้างของกรมโยธาธิการและผังเมือง จะทำให้เกิดความเสียหายต่อรัฐที่ต้องสูญเสียงบประมาณแผ่นดินสำหรับค่าใช้จ่าย ในการดำเนินการโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อมปรับปรุงภูมิทัศน์พื้นที่ชายฝั่ง หาดมหาราชไปโดยเปล่าประโยชน์ รวมทั้งต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนและปรับสภาพพื้นที่ ให้กลับคืนสู่สภาพเดิมอีกด้วย

จากข้อพิจารณาที่ไล่เรียงมาโดยลำดับ จึงฟังได้ว่ากรณี ของผู้ฟ้องคดีทั้งสามเข้าเงื่อนไขทั้งสามประการที่ศาลปกครองมีอำนาจออกคำสั่งกำหนดมาตรการ หรือวิธีการใดๆ เพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาตามที่ผู้ฟ้องคดีทั้งสามมีคำขอได้ จึงมีคำสั่งให้ระงับการดำเนินโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลพร้อม ปรับปรุงภูมิทัศน์ ในพื้นที่หาดมหาราช หมู่ที่ 4 ตำบลจะทิ้งพระ อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ระยะที่ 3 ของกรมโยธาธิการเเละผังเมือง ไว้เป็นการชั่วคราวจนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือมีคำสั่ง เป็นอย่างอื่น หรือจนกว่าคดีจะถึงที่สุด